عمل لنز داخل چشمی چیست؟
کاشت لنز (IOL) در واقع قراردادن یک لنز در داخل چشم بهجای قراردادن آن بر روی سطح چشم (لنز تماسی) است. عمل لنز داخل چشمی میتواند طیف وسیعتری از مشکلات بینایی را نسبت به سایر جراحیهای بهبود بینایی اصلاح کند. از لنزهای دائمی میتوان برای اصلاح نزدیکبینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی استفاده کرد. با این حال، معمولا از کاشت لنز بیشتر برای درمان آب مروارید استفاده میشود.
انداز لنز دائمی تقریبا یکسوم یک سکه است و از نظر ظاهری در مرکز شبیه یک دایره است و در دو طرف خود دارای بازوهایی به نام هپتیک است که آن را در جای خود نگه میدارد.
انواع لنز داخل چشمی برای اصلاح ضعف شدید چشم
لنز دائمی یا IOL از پلاستیک شفاف ساخته شدهاست و چندین نوع مختلف از آن وجود دارد:
۱. لنز دائمی مونوفوکال (تک کانونی)
این لنز داخل چشمی متداولترین گزینهی مورداستفاده در کاشت لنز است. برخلاف عدسی طبیعی چشمتان که میتواند برای کمک به تمرکز چشم شما کشیده یا خم شود، این لنز دائمی در یک فاصله ثابت، متمرکز میماند یعنی اگر شما از فاصله دور تمرکز کنید تا چیزی ببینید ممکن است بتوانید اجسام دور را ببینید اما برای خواندن یا دیدن اجسام نزدیک به عینک نیاز دارید.
لنز داخل چشمی مونوفوکال میتواند برای تصحیح بینایی در زمینه نزدیکبینی، دوربینی یا اصلاح تکبینی استفاده شود. قبل از تأیید لنزهای چند کانونی و سازگار، بسیاری از بیماران یک چشم را برای فاصله نزدیک (معمولا خواندن) و چشم دیگر را برای دید از راه دور با استفاده از ایمپلنتهای مونوفوکال اصلاح میکردند. امروزه با اینکه روشهای پیشرفتهتری مثل لنز چندکانونی و انطباق پذیر ارائه شدهاست، لمل اکثر بیماران همچنان این گزینه را انتخاب میکنند، بهخصوص اگر بینایی بیمار بهطورطبیعی یا پس از لیزیک یا سایر روشهای اصلاح بینایی لیزری مونویژن داشته باشد.
ایمپلنتهای مونوفوکال یک عمل جراحی انکساری است که میتواند به اصلاح دید شما در موارد زیر کمک کند:
- نزدیک بینی
- دوربینی
- بیماری پیر چشمی (مشکل تمرکز از نزدیک که از حدود ۴۰ سالگی شروع میشود)
- مونویژن (یک چشم برای فاصله دور و چشم دیگر برای دید نزدیک اصلاح میشود)
- آستیگماتیسم (تاری دید)
- آب مروارید.
۲. لنز چند کانونی
لنز دائمی چند کانونی مانند عینکهایی که عدسیهای دو کانونی دارند، دارای قسمتهایی است که به شما کمک میکند اشیا را در فواصل مختلف ببینید. ممکن است چندین ماه طول بکشد تا مغز شما با این چندکانونیبودن سازگار شود و دید شما طبیعی به نظر برسد. گاهی اوقات این مسئله میتواند در شب باعث ایجاد هاله یا تابش خیرهکننده شود. این مشکل را لنزهای تک کانونی ندارند.
جراح شما باید این عوارض جانبی را با شما در میان بگذارد تا به شما در تصمیمگیری درمورد انتخاب این گزینه کمک کند. تنها مزیت لنز چند کانونی کاهش یا رفع نیاز به عینک مطالعه است. کاشت لنز چند کانونی آستیگماتیسم را کاهش نمیدهد. برای بیمارانی که کاشت لنز چند کانونی دارند، برشهای لیمبال ممکن است به کاهش آستیگمات کمک کند. (عینک و لنزهای تماسی هم گزینههایی هستند که ممکن است آستیگماتیسم را در آن چشم کاهش دهد یا اصلاح کند). این کاشت میتواند برای اصلاح نزدیکبینی، دوربینی و پیرچشمی استفاده شود.
۳. لنز دائمی سازگار (انطباقپذیر)
لنز سازگار انعطافپذیری بیشتری دارد و شبیه عدسی طبیعی شما عمل میکند و میتواند در بیش از یک فاصله فوکوس کند. با این نوع کاشت لنز کمتر به عینک مطالعه نیاز پیدا میکنید.
۴. لنز توریک (Toric)
اگر چشم شما آستیگماتیسم است دید شما در تمام نقاط تار است. این لنز دائمی، آستیگماتیسم را کاهش میدهد؛ بنابراین بعد از عمل لنز داخل چشمی نیازی به عینک نخواهید داشت.
بر خلاف لنز مونوفوکالیک، لنز Toric به جای یک نقطه فوکوس دو نقطه فوکوس دارد. لنز دائمی توریک میتواند آستیگماتیسم شما را شبیه عینک کاهش دهد، اما چون داخل چشم شما قرار دارد، آستیگماتیسم شما برای همیشه اصلاح میشود. لنز دائمی Toric باید به درستی قرار گیرد تا بتواند با موفقیت آستیگماتیسم را اصلاح کند.
ایمپلنت توریک یک روش جراحی انکساری است که میتواند به اصلاح دید شما در موارد زیر کمک کند:
- نزدیک بینی
- دوربینی
- آستیگماتیسم (تاری دید)
- پیرچشمی (مشکلات خواندن)
- عمل جراحی آب مروارید.
ایمپلنت فاکیک (Phakic)
کاشت لنز فاکیک یا ایمپلنت فیکیک نوعی عمل لنز داخل چشمی است که جراح بدون اینکه لنز طبیعی چشم را خارج کند یا به آن دست بزند، از طریق یک برش روی قرنیه یک لنز دائمی مخصوص جلوی لنز طبیعی اضافه میکند و عیب انکساری آن را برطرف میکند. توجه کنید که این نوع کاشت لنز نمیتواند برای درمان آب مروارید استفاده شود؛ چراکه لنز جدید جایگزین لنز کدر نمیشود و جلوی آن قرار میگیرد.
ایمپلنت فاکیک از دو نوع لنز دائمی استفاده میکند:
- لنزهای اتاق قدامی: این لنز پشت قرنیه و جلوی عنبیه (قسمت رنگی چشم) قرار میگیرد. این لنزها شامل دو نوع انعطافناپذیر و تاشو هستند. نوع انعطافناپذیر آن شامل آرتیزان و وریسایز (Artisan و Verisyse) است و نوع انعطافپذیر آن (تاشو) شامل آرتیفلکس و وریفلکس (Artiflex و Veriflex) است.
- لنزهای اتاق خلفی: این لنز روی عدسی بیمار و پشت عنبیه قرار میگیرد. این نوع لنز جدیدترین نوع لنز فیکیک است و از طرف FDA برای اصلاح طیف وسیع نزدیکبینی تأیید شدهاست.