مزایا و تفاوت های لیزیک و فمتولیزیک چیست ؟

عمل PRK چیست؟

عمل پی آر کی که به انگلیسی به آن فوتوریفرکتیو کراتکتومی (PhotoRefractive keratectomy /PRK) گفته می‌شود، نوعی عمل جراحی لیزر چشم است که با اصلاح خطای انکساری چشم مثل آستیگماتیسم، نزدیک‌بینی و مشکل دوربینی چشم، بینایی را بهبود می‌بخشد.

فرد بیمار بسته به نیاز و مشکلات چشمی می‌تواند عمل پی آر کی را در یک چشم یا برای هر دو چشم انجام دهد. برخی افراد می‌توانند برای رفع مشکلات چشمی هرکدام از روش‌های جراحی پیشنهادی را انجام دهد، اما عده‌ای هم وجود دارند که باید بین عمل جراحی پی آر کی و لیزیک یکی را انتخاب کنند. بیمار برای اینکه بهترین و مناسب‌ترین روش جراحی را انتخاب کند، باید بداند عمل پی آر کی چطور انجام می‌شود و چه تفاوتی با عمل لیزیک چشم دارد.

در عمل پی آر کی جراح لایه یک لایه‌ی بسیار نازک از بافت قرنیه یعنی اپیتلیوم را برمی‌دارد تا به بافت زیر دسترسی داشته باشد. جراح این کار را با لیزر یا با استفاده از محلول الکل و چاقوی ظریف جراحی به‌طور دستی انجام می‌دهد. تفاوت PRK با لیزیک هم در همین مرحله است. بافت برداشته‌‎شده در این مرحله بسیار نازک‌تر از فلپی است که در عمل لیزیک بریده می‌شود و لایه استروما در آن وجود ندارد.

مرحله‌ی بعد در عمل پی آر کی جراح از لیزر برای اصلاح سطح قرنیه در نقاط مشخصی که از قبل برنامه‌ریزی شده‌اند، استفاده می‌کند. بافت اپی تلیوم که در ابتدا برداشته شده‌است در طی چند روز آینده خود ترمیم می‌شود. و به همین علت هم زمان نقاهت عمل پی آر کی کمی طولانی‌تر است. این عمل بسیار دقیق است و برای کسانی که برای عمل لیزیک مناسب نیستند، گزینه‌ای عالی است.

تفاوت عمل PRK با عمل لیزیک

عمل PRK و لیزیک، هر دو برای رفع مشکلات بینایی چشم با تغییر شکل قرنیه توسط لیزر طراحی شده‌اند. مدت زمان انجام این عمل‌ها تقریبا یکسانی دارند. همان‌طور که در قسمت قبل گفتیم یکی از تفاوت‌های اساسی عمل PRK و لیزیک در مرحله‌ی ابتدایی عمل است. در عمل لیزیک یک فلپ نازک در بافت قرنیه ایجاد می‌شود.

سپس این فلپ برداشته می‌شود تا به لایه زیرین دسترسی ایجاد شود و بعد از اصلاح انحنای قرنیه، فلپ دوباره سر جایش گذاشته می‌شود. اما همان‌طور که گفتیم در روش PRK لایه نازک سطحی قرنیه با استفاده از لیزر یا به‌صورت دستی برداشته می‌شود تا لایه زیرین توسط لیزر اصلاح شوند. این لایه دیگر به جای خود برگردانده نمی‌شود، بلکه در چند روز بعد از عمل توسط خود بدن ترمیم می‌شود.

تفاوت اصلی عمل پی آر کی با عمل لیزیک و لازک در همین است که لایه نازکی که در عمل پی آر کی برداشته می‌شود، بسیار نازک‌تر از عمل لیزیک است.

تا اینجا متوجه شدیم که مدت نقاهت عمل لیزیک کوتاه‌تر از PRK است. در لیزیک عمل نفوذ لیزر بیشتر است. یعنی اینکه اگر قرنیه شما نازک باشد، بعد از لیزیک این مسئله وخیم‌تر می‌شود. ازاین‌رو PRK برای کسانی که قرنیه نازک‌تری دارند مناسب‌تر است. همچنین در PRK قرنیه کمتر دستکاری می‌شود و برای کسانی که سبک زندگی فعال‌تری دارند مناسب‌تر است. علاوه‌بر‌این خطرات و عوارض فلپ در عمل پی آر کی وجود ندارد، اما به‌دلیل لایه‌ی اپیتلیوم برداشته‎‌شده، احتمال عفونت یا کاهش بینایی در روزهای ابتدایی بعد از عمل وجود دارد. از این نظر لیزیک یک قدم جلوتر است و بهبود وضعیت بینایی در لیزیک سریع‌تر اتفاق می‌افتد.

دیگر تفاوت عمل پی آر کی با عمل لیزیک به تثبیت بینایی و بهبود دید مربوط می‌شود. بهبود در روش PRK معمولا تدریجی بوده و تا چند هفته طول می‌کشد. البته عمل پی آر کی هم مزایای خود را دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. عمل لیزیک به‌دلیل آنکه با لیزر فمتوسکند انجام شده، به نسبت عمل لازک و پی آر کی هزینه بالاتری دارد.

چه کسانی می‌توانند عمل پی آر کی انجام دهند؟

اگر این سؤال برایتان پیش آمده که چه کسانی می‌توانند عمل پی آر کی انجام دهند؟ باید بگوییم آن دسته از افرادی که قرنیه نازک دارند یا شکل قرنیه‌شان نامنظم است، گزینه مناسبی برای انجام عمل لیزیک و لازک نیستند.

بهترین گزینه برای کسانی که نمی‌توانند لیزیک انجام دهند، عمل پی آر کی است. بیمارانی که از عوارض عمل لیزیک رنج می‌برند یا افرادی که پس از انجام این عمل‌ها قصد بهبود بینایی خود را دارند هم می‌توانند عمل پی آر کی انجام دهند.

به‌طورکلی، برای افرادی که در ادامه اشاره می‌کنیم، عمل پی آر کی قابل انجام است:

• افرادی که به‌دلیل داشتن چشم‌های ریز و فرورفته، با ریسک بالاتر بروز عوارض فلپ قرنیه مواجه هستند.
• آتش‌نشان‌ها، پلیس‌ها و افرادی که ورزش رزمی انجام می‌دهند و احتمال آسیب‌دیدگی بالاتری دارند.
• آنهایی که نگران تشکیل فلپ قرنیه هستند.
• بیمارانی که قبلا عمل جراحی قرنیه داشته‌اند.
• افرادی که از مشکل نزدیک‌بینی رنج می‌برند.

مزایای عمل PRK

• عمق برش در عمل پی آر کی با استفاده از لیزر به ‌نسبت عمل لیزیک کمتر است.
• عمل پی آر کی مناسب افرادی است که قرنیه نازک دارند.
• عوارض و خطری برای فلپ قرنیه ندارد.
• ریسک کاهش ضخامت قرنیه را کم می‌کند.

عمل فمتولیزیک چیست؟

گاهی چشم‌ها به دلایل ژنتیکی یا محیطی و افزایش سن دچار اختلالاتی می‌شوند که می‌تواند بر روی بینایی تأثیر بگذارد. می‌توان همه این مشکلات سلامتی و ظاهری را با روش‌های مختلفی درمان کرد. عمل چشم یکی از راه‌های درمان بیماری‌های چشم به خصوص عیوب انکساری چشم است. عموما برای رفع عیوب انکساری چشم از عمل‌های لیزری استفاده می‌شود، مانند لیزیک، لازک، و غیره.

عمل فمتولیزیک نوعی عمل چشم است که برای برش قرنیه به جای تیغ از لیزر استفاده می‌کند. این روش یکی از دقیق‌ترین و کم خطرترین انواع جراحی چشم، برای رفع مشکلات انکساری چشم است.

فمتو (Femto) بیانگر تکنولوژی و لیزیک (Lasik) نشان‌دهنده لیزر در این روش است. نام‌های دیگر و متداول عمل فمتولیزیک عبارت‌اند از:

• لیزیک بدون تیغه
• لیزیک تمام لیزر
• لیزیک لیزری
• لیزیک فمتو.

در این روش، از لیزر فمتوسکند (Femtosecond)، برای ایجاد یک فلپ نازک در قرنیه استفاده می‌شود و بعد از آن با لیزر اگزایمر بافت زیرین قرنیه را اصلاح می‌کنند.

عمل فمتولیزیک برای چه کسانی مناسب است؟

برای اینکه بتوانید از عمل فمتولیزیک استفاده کنید باید معیارهای زیر را داشته باشید:

• ۱۸ سال به بالا باشید: جراحی‌های لیزری از جمله فمتولیزیک فقط برای بیماران بزرگسال تأیید شده‌است. بهترین سن انجام فمتولیزیک بین ۱۹ تا ۴۰ سال است.
• بینایی پایدار داشته باشید: اگر شماره چشم شما طی یک سال اخیر ثابت نشده باشد نمی‌توانید عمل فمتولیزیک انجام دهید. اگر در طول یک سال گذشته نمره عینک یا شماره لنز تماسی شما تغییر کرده‌است یا داروهایی مصرف می‌کنید که ممکن است بینایی شما را تغییر دهد، یا دارای نوسانات هورمونی هستید که می‌تواند بینایی شما را تحت تأثیر قرار دهد (مانند شیردهی یا دیابت) نباید عمل فمتولیزیک انجام دهید.
• شرایط مناسب بهبود زخم را داشته باشید: از لحاظ سلامتی شما نباید شرایطی داشته باشید که روی بهبود زخم، اثر سوء داشته باشد یا هیچ دارویی مصرف نکنید که ممکن باشد بهبود زخم را دچار اشکال کند.
• قرنیه نازک نداشته باشید: افرادی که قرنیه نازکی دارند ممکن است بعد از عمل فمتولیزیک در معرض خطر نابینایی قرار بگیرند.
• جراحی‌های مقاوم به درمان قبلی نداشته باشید: اگر قبلا از جراحی‌ یا روشی برای درمان عیوب انکساری چشم داشته‌اید و جواب نگرفته‌اید، ممکن است از انجام فمتولیزیک یا سایر انواع جراحی لیزری چشم جلوگیری شود.

فمتولیزیک چگونه عیبوب انکساری چشم را از بین می‌برد؟

برای درک عملکرد فمتولیزیک، باید بدانید که مشکلات بینایی انکساری چگونه ایجاد می‌شود و فمتولیزیک چگونه به مشکلات انکساری کمک می‌کند. عیوب انکساری چشم دسته‌ای از شایع‌ترین بیماری‌های چشم است که مربوط به مشکلات قرنیه است. این دسته از بیماری‌های چشم زمانی رخ می‌دهند که چشم در تطابق و تمرکز نور مشکل داشته باشد. در ادامه انواع عیوب انکساری و نحوه‌ی ترمیم آنها توسط عمل فمتولیزیک را با هم بررسی می‌کنیم.

نزدیک‌بینی: نزدیک‌بینی نقصی است که فرد، در دیدن دوردست مشکل دارد. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که انحنای قرنیه شما از حالت معمول شیب بیشتری دارد؛ بنابراین عمل فمتولیزیک برای اصلاح این مشکل، انحنای قرنیه را کاهش می‌دهد.

دوربینی: مشکل دوربینی چشم نقصی است که فرد در دیدن چیزهای نزدیک مشکل دارد. در این حالت قرنیه بیش‌از‌حد صاف است و از عمل فمتولیزیک برای افزایش انحنای قرنیه استفاده می‌شود.

آستیگماتیسم: این مشکل شامل نقص در شکل قرنیه است. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که انحنای قرنیه نامنظم است و می‌توان از عمل فمتولیزیک برای تغییر شکل نواحی نامنظم استفاده کرد.

پیرچشمی: از دست دادن خاصیت ارتجاعی چشم در اثر افزایش سن پیرچشمی است. این وضعیت با افزایش سن رخ می‌دهد و با سفت شدن عدسی داخل چشم و از دست دادن انعطاف‌پذیری اتفاق می‌افتد. عمل فمتولیزیک می‌تواند در برخی موارد به اصلاح این مشکل کمک کند و در برخی موارد هم در صورت پیرچشمی، شما فردی مناسب برای انجام فمتولیزیک نخواهید بود. این میئله بستگی به شرایط چشم شما دارد.

همه این مشکلات را نمی‌توان الزاما با فمتولیزیک اصلاح کرد، زیرا عمل فمتولیزیک فقط برای مشکلاتی که با تغییر شکل قرنیه قابل‌حل هستند، کارساز است. هنگامی که از عمل فمتولیزیک برای اصلاح این مشکلات استفاده می‌شود، برشی روی سطح چشم ایجاد می‌شود و از لیزر برای تغییر شکل قرنیه استفاده می‌کنند.

مزایای عمل فمتولیزیک چیست؟

عمل فمتولیزیک یک عمل سرپایی نسبتا بی‌خطر و بدون درد است که دوره نقاهت کوتاه مدتی دارد. دقت و ظرافت این عمل بسیار بالاست؛ بنابراین بهترین نتایج را به ارمغان می‌آورد. این نوع عمل انکساری چشم از جدیدترین تکنولوژی عمل چشم استفاده می‌کند و بدون استفاده از تیغ جراحی به درمان بیمار می‌پردازد. سایر مزایای عمل فمتولیزیک عبارت‌اند از:

• در عمل فمتولیزیک برخلاف سایر روش‌ها جراح می‌تواند ضخامت برش را پیش‌بینی کند و تمام فرایند جراحی را از پشت کامپیوتر بررسی و کنترل کند.
• به‌دلیل عدم استفاده از تیغ جراحی، خطر ایجاد خراش در حین عمل جراحی کاهش می‌یابد.
• به‌دلیل دقت و ظرافت کار لیزر، خطر ابتلا به آستیگماتیسم پس از عمل کاهش می‌یابد.
• فمتولیزیک بسیار دقیق است و این امکان را به جراح می‌دهد که بتواند یک لایه نازک‌تر از سطح قرنیه را برش دهد و نزدیک‌بینی را به صورت مؤثرتری درمان کند.
• فمتولیزیک به جراح این قابلیت را می‌دهد که در اندازه فلپ، شکل و جهت برش تنوع بیشتری داشته باشد و با توجه به مشخصات هر بیمار سفارشی‌تر صورت بگیرد.
• در عمل فمتولیزیک قرنیه‌ به شکلی برش میخورد که فلپ دارای لبه‌هایی است که بعد از جراحی راحت‌تر در جای خود جایگذاری شود و در مدت زمان کوتاه‌تری بهبود یابد. همچنین خطر در رفتگی فلپ کاهش می‌یابد.
• عوارض جانبی این عمل نسبت به سایر روش‌ها مثل لیزیک سنتی و لازک و پی آر کی کمتر است و زمان بهبودی هم کوتاه‌تر است.